Inhoudsopgave
Waarom is ANSI Z535.6 essentieel voor uw product
Europese en Amerikaanse normen: hoe verschillen ze
Welke normen zijn relevant voor gebruiksaanwijzingen
ANSI Z535.6: structuur en kernonderdelen
De opbouw van een veiligheidsbericht volgens ANSI Z535.6
Eisen aan signaalwoordpanelen en waarschuwingssymbolen
Waarom is ANSI Z535.6 essentieel voor uw product
Als u uw product op de Amerikaanse markt wilt aanbieden, gelden andere eisen dan binnen de Europese Unie. In de Verenigde Staten zijn er eigen normen voor productveiligheid en gebruikersinformatie. Vooral deze standaard is van groot belang. De norm beschrijft de eisen voor het veilig en correct presenteren van veiligheidsinformatie in handleidingen, instructies en andere begeleidende documenten. Een juiste toepassing verhoogt niet alleen de veiligheid voor gebruikers, maar is ook een belangrijke voorwaarde om toegang te krijgen tot de Amerikaanse markt en om aansprakelijkheidsrisico’s te beperken.
Europese en Amerikaanse normen: hoe verschillen ze
n Europa worden eisen aan producten vastgelegd in CE-richtlijnen. Deze richtlijnen bevatten fundamentele verplichtingen op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. Fabrikanten tonen aan dat zij voldoen aan deze verplichtingen door het toepassen van geharmoniseerde Europese normen, zoals IEC 82079-1 voor het opstellen van gebruiksaanwijzingen. Het gebruik van normen is in principe vrijwillig, maar biedt het ‘vermoeden van conformiteit’ met de wetgeving.
In de Verenigde Staten is de situatie anders. Er bestaat geen centraal systeem zoals CE-markering en er is geen wettelijke verplichting om nationale of internationale normen, zoals deze standaard, toe te passen. Toch hanteren veel importeurs, distributeurs, verzekeraars en certificeringsinstanties deze eisen als uitgangspunt of voorwaarde. In de praktijk wordt naleving vaak contractueel of commercieel vereist. Dit kan zijn vastgelegd in inkoopvoorwaarden of als onderdeel van een aansprakelijkheidsverzekering. Certificeringsinstanties toetsen gebruiksaanwijzingen en veiligheidsinformatie doorgaans aan de hand van de ANSI-serie. Zo is conformiteit in veel marktsituaties feitelijk noodzakelijk, ook al is het formeel niet wettelijk verplicht.
Het niet volgen van de norm kan bovendien gevolgen hebben bij aansprakelijkheid. In productaansprakelijkheidszaken wordt vaak beoordeeld of u als fabrikant ‘state-of-the-art’ veiligheidsinformatie heeft verstrekt. Gebruik van deze Amerikaanse standaard kan dan aantonen dat u voldoet aan actuele marktstandaarden.
Welke normen zijn relevant voor gebruiksaanwijzingen
Internationaal zijn de volgende normen van belang voor het opstellen van gebruiksaanwijzingen:
- IEC 82079-1: Deze internationale norm biedt richtlijnen voor het voorbereiden van instructies voor het gebruik van allerlei producten.
- ANSI Z535.6: De nationale Amerikaanse norm die exact voorschrijft hoe veiligheidsinformatie in handleidingen, instructies en andere ‘collateral materials’ moet worden weergegeven.
Voor producten bestemd voor de Verenigde Staten is het toepassen van deze norm noodzakelijk om aan de verwachtingen van afnemers, instanties en eindgebruikers te voldoen.
ISO/IEC Guide 37
ISO/IEC Guide 37:2012 (‘Instructies voor gebruik van producten door consumenten’) werd jarenlang gebruikt als internationale richtlijn voor consumentgerichte gebruiksinformatie. Deze gids is echter in 2022 formeel ingetrokken en wordt niet langer onderhouden door ISO en IEC. In de praktijk wordt nu vooral verwezen naar actuele normen als IEC 82079-1 voor het opstellen van gebruiksaanwijzingen. Eventuele verwijzingen naar Guide 37 in oudere literatuur hebben vooral historische waarde en zijn niet meer normatief van kracht.
ANSI Z535.6: structuur en kernonderdelen
Wat regelt ANSI Z535.6
De Amerikaanse standaard richt zich volledig op de presentatie van productveiligheidsinformatie in begeleidende documenten, zoals handleidingen. Het doel is om veiligheidsinformatie zo helder, eenduidig en effectief mogelijk over te brengen op de gebruiker. ANSI Z535.6 onderscheidt vier typen veiligheidsberichten, elk met een eigen functie:
- Algemene veiligheidsinformatie
Dit zijn algemene veiligheidsinstructies die aan het begin van het document worden geplaatst. Deze informatie maakt de gebruiker direct bewust van de belangrijkste veiligheidsaspecten en het juiste omgaan met veiligheidsmeldingen in de handleiding. - Gegroepeerde veiligheidsberichten
Een samenvatting van meerdere waarschuwingen, opgenomen in een aparte sectie of als zelfstandig document. Zo krijgt de gebruiker overzicht van alle relevante gevaren en maatregelen. - Sectie veiligheidsberichten
Waarschuwingen aan het begin van een hoofdstuk of sectie, gericht op specifieke gevaren binnen dat deel van het product of proces. - Ingebedde veiligheidsberichten
Waarschuwingen die direct bij de instructies in de tekst staan, zodat de gebruiker onmiddellijk wordt gewezen op een risico bij een handeling.
Deze indeling maakt het mogelijk om veiligheidsinformatie logisch, gestructureerd en gebruikersvriendelijk aan te bieden.
De opbouw van een veiligheidsbericht volgens ANSI Z535.6
Een veiligheidsbericht volgens ANSI Z535.6 bestaat uit twee onderdelen:
| Signaalwoord | Het signaalwoord geeft de ernst van het gevaar aan. De ANSI Z535.6 beschrijft vier signaalwoorden:
De eerste drie signaalwoorden worden gebruikt bij letselgerelateerde waarschuwingen. Het signaalwoord NOTICE wordt toegepast bij niet-letselgerelateerde informatie. |
| Veiligheidsmelding | De veiligheidsmelding is een korte en duidelijke omschrijving van het gevaar, de manier waarop het gevaar kan worden vermeden en de mogelijke gevolgen als het gevaar niet wordt vermeden. |
Presentatie
Het signaalwoord kan op twee manieren worden gepresenteerd:
- Signaalwoordpaneel
Dit is een duidelijk visueel kader waarin het signaalwoord en – in het geval van letselgerelateerde waarschuwingen – ook het veiligheidswaarschuwingssymbool zijn opgenomen. Het signaalwoordpaneel valt op door kleur, lettergrootte en positionering. - Signaalwoord met of zonder veiligheidswaarschuwingssymbool
Voor letselgerelateerde waarschuwingen kunt u ervoor kiezen het veiligheidswaarschuwingssymbool toe te voegen. Dit symbool bestaat uit een uitroepteken in een driehoek en trekt extra aandacht. Voor niet-letselgerelateerde waarschuwingen (NOTICE) wordt dit symbool niet gebruikt.
Eisen aan signaalwoordpanelen en waarschuwingssymbolen
De norm koppelt elk signaalwoord aan een specifieke kleur en betekenis. Dit zorgt voor een eenduidige en visueel herkenbare waarschuwing.
| Signaalwoord | Kleur signaalwoordpaneel | Verklaring |
|---|---|---|
| DANGER (GEVAAR) | Wit en rood   | Duidt op een gevaarlijke situatie die, als deze niet wordt vermeden, zal leiden tot de dood of ernstig letsel. |
| WARNING (WAARSCHUWING) | Zwart en oranje   | Duidt op een gevaarlijke situatie die, als deze niet wordt vermeden, kan leiden tot de dood of ernstig letsel. |
| CAUTION (VOORZICHTIG) | Zwart en geel   | Duidt op een gevaarlijke situatie die, als deze niet wordt vermeden, kan leiden tot lichte of matige verwondingen. |
| NOTICE (LET OP) | Wit en blauw   | Geeft informatie aan die belangrijk is, maar niet direct betrekking heeft op letsel. Bijvoorbeeld waarschuwingen voor schade aan eigendommen. |
Deze kleurcodering maakt het mogelijk om op visuele wijze onderscheid te maken tussen verschillende niveaus van waarschuwingen, waardoor gebruikers sneller de ernst van een situatie inschatten. U mag er ook voor kiezen om alleen zwart en wit te gebruiken, bijvoorbeeld in situaties waar kleurgebruik niet mogelijk is.
Het signaalwoordpaneel ziet er in het geval van WAARSCHUWING dan als volgt uit:
Veiligheidswaarschuwingssymbolen
Wanneer u geen signaalwoordpaneel gebruikt, maar een veiligheidswaarschuwingssymbool toevoegt, beschrijft de norm ook duidelijk het gebruik van symbolen:
| Symbool | Toepassing |
|---|---|
Uitroepteken in driehoek (rood/wit) | Voor gebruik met het signaalwoord DANGER (GEVAAR) |
Uitroepteken in driehoek (zwart/oranje) | Voor gebruik met het signaalwoord WARNING (WAARSCHUWING) |
Uitroepteken in driehoek (zwart/geel) | Voor gebruik met het signaalwoord CAUTION (VOORZICHTIG) |
Algemeen veiligheidssymbool (zwart/wit of ISO-variant)    | Voor gebruik met of zonder DANGER, WARNING of CAUTION; de gele varianten zijn ontworpen voor consistentie met internationale normen zoals ISO 3864-1 en ISO 3864-2. |
Het gebruik van symbolen, in combinatie met de signaalwoorden en kleurcodering, zorgt voor duidelijke en eenduidige veiligheidsinformatie, zelfs voor gebruikers die de taal niet volledig beheersen.
Inhoudelijke eisen aan de veiligheidsmelding
Een veiligheidsmelding volgens ANSI Z535.6 moet altijd antwoord geven op drie vragen:
- Wat is het gevaar?
- Hoe kan het gevaar worden vermeden?
- Wat zijn de mogelijke gevolgen als het gevaar niet wordt vermeden?
Door deze vaste structuur biedt u gebruikers heldere en direct toepasbare informatie.
Praktische toepassing van ANSI Z535.6 in uw proces
Het is duidelijk: ANSI Z535.6 is dé standaard voor veilige, duidelijke en toegankelijke gebruiksaanwijzingen op de Amerikaanse markt. Door deze norm te volgen, beschermt u gebruikers, voldoet u aan marktverwachtingen en verkleint u juridische risico’s. De norm biedt praktische handvatten voor de structuur, inhoud en vormgeving van veiligheidsinformatie, zodat elke gebruiker direct begrijpt wat de risico’s zijn en hoe deze te vermijden.
Gaat u zelf aan de slag? Integreer ANSI Z535.6 efficiënt in uw ontwikkelproces door deze stappen te volgen:
- Breng alle mogelijke gevaren van uw product in kaart.
- Formuleer voor elk gevaar een duidelijke veiligheidsmelding, volgens de structuur van de norm.
- Selecteer het juiste signaalwoord en het bijpassende symbool.
- Bepaal de locatie van elk veiligheidsbericht: aan het begin van de handleiding, per sectie of direct bij de betreffende instructie.
- Pas de juiste kleurcodering en lay-out toe.
- Controleer of uw gebruiksaanwijzing voldoet aan de eisen van deze norm voordat u het product op de Amerikaanse markt aanbiedt.
Hulp van een expert
Toch liever de hulp van een expert? Manualise ondersteunt u graag bij het opstellen, controleren of optimaliseren van uw ANSI Z535.6-conforme documentatie.